Μαρίνος ο Σύρος

Οι πηγές επισημαίνουν την άνοδο του Μαρίνου, που καταγόταν από την Απάμεια της Συρίας, στο ανώτατο αξίωμα της αυτοκρατορίας, του επάρχου πραιτορίων της Ανατολής, επί Αναστασίου Α΄. Η σταδιοδρομία του δεν είναι απόλυτα σαφής· κατά μία εκδοχή ξεκίνησε ως τρακτευτής του γραφείου της Ανατολής (tractator, scrinium Orientis) της επαρχότητας πραιτορίων, για να γίνει στη συνέχεια νουμεράριος (numerarius) ή λογοθέτης, και κατόπιν έπαρχος πραιτορίων. Ο Μαρίνος ήταν πιθανώς ο οικονομικός νους πίσω από τις επιτυχημένες οικονομικές μεταρρυθμίσεις του Αναστασίου Α΄. Ένα από τα μέτρα που του αποδίδονται είναι η εισαγωγή των βινδίκων στις πόλεις, που ουσιαστικά αφαίρεσε από τους τοπικούς βουλευτές την αρμοδιότητα είσπραξης φόρων. Ως αποτέλεσμα, λέγεται στις πηγές ότι πλούτισε ο ίδιος, ενώ αντιθέτως παρήκμασαν τα βουλευτικά σώματα. Η εισαγωγή του μέτρου χρονολογείται πιθανώς πριν το 512, την εποχή που ο Μαρίνος ήταν ακόμα λογοθέτης.
Στις πηγές ο Μαρίνος επισημαίνεται επίσης ως ένας από τους συμβούλους του αυτοκράτορα Αναστασίου Α΄ με μεγάλη επιρροή σε θρησκευτικά θέματα. Μάλιστα, όταν ο άγιος Σάβας μετέβη στην Κωνσταντινούπολη για να ζητήσει φορολογικές απαλλαγές για την εκκλησία των Ιεροσολύμων και της επαρχίας Παλαιστίνης, ο Μαρίνος παρενέβη, επισημαίνοντας ότι οι κάτοικοι ήταν είτε οπαδοί του Νεστορίου είτε Εβραίοι, και έτσι ο Αναστάσιος Α΄ ακύρωσε την απόφαση που είχε λάβει. Οι επαφές του Μαρίνου με μονοφυσίτες είναι εμφανείς στην αλληλογραφία που διατηρούσε με τον Σεβήρο Αντοχείας· κατόπιν δικής του παράκλησης, ο Σεβήρος συνέστησε στον επίσκοπο Στέφανο Απαμείας να χειροτονήσει ιερέα έναν συγγενή του Μαρίνου. Το 512, εξαιτίας της εισαγωγής της διατύπωσης «ὁ σταυρωθείς δι’ ἡμᾶς ἐλέησον ἡμᾶς» στο τρισάγιο, ο όχλος της Κωνσταντινούπολης επιτέθηκε στην οικία του Μαρίνου, τη λεηλάτησε και την έκαψε, ο ίδιος όμως είχε προλάβει να διαφύγει. Μετά από αυτή την υπόθεση φαίνεται ότι έλαβε το αξίωμα του επάρχου πραιτορίων, και το 515 ο Μαρίνος ανέλαβε τη στρατιωτική διοίκηση εναντίον του στασιαστή Βιταλιανού, οπότε κατήγαγε σημαντική νίκη στα περίχωρα της Κωνσταντινούπολης.
Ακόμα μία φορά μαρτυρείται ο Μαρίνος ως έπαρχος πραιτορίων της Ανατολής, το 519, ωστόσο τουλάχιστον η στροφή προς την Ορθοδοξία και η αποκατάσταση των σχέσεων με τη Ρώμη ήταν σημεία σύγκρουσης με το νέο καθεστώς του Ιουστίνου Α΄. Ο Μαρίνος κατηγορήθηκε επίσης ότι συνωμοτούσε εναντίον του νέου αυτοκράτορα και συγκέντρωσε πυρά εναντίον του όταν επέτρεψε σε δημόσιο χώρο την δημιουργία τοιχογραφιών που αναδείκνυαν την ταπεινή καταγωγή του Ιουστίνου Α΄ και τη σταδιακή του άνοδο στο ύπατο αξίωμα της αυτοκρατορίας.

Βιβλιογραφία:

Jones, LRE, 235-236, 347, 382, 592, 908· Χριστοφιλοπούλου, Ιστορία τ. Α΄, 229-230, 234· Meier, Anastasios I, 130-131, 134-135, 272-276, 281-284, 304-307· Χατζηαντωνίου, Θρησκευτική πολιτική, 110-113, 152· PLRE, 726-728· Brandes, Finanzverwaltung, 65-66, 86-88.