Μιχαήλ Στ΄ ο Στρατιωτικός

Για την βασιλεία του Μιχαήλ Στ΄ του Στρατιωτικού ο Μιχαήλ Ψελλός κάνει λόγο για «πολιτικὴν διαδοχήν», την οποία επιχειρούσαν να καταλύσουν οι στρατιωτικές οικογένειες. Ο Μιχαήλ Στ΄ ο Στρατιωτικός επιλέχθηκε από τη σύγκλητο και τους ευνούχους του βασιλικού περιβάλλοντος για το ύπατο αξίωμα της αυτοκρατορίας όταν η αυτοκράτειρα Θεοδώρα βρισκόταν στο τέλος της ζωής της (Αύγουστος 1056). Καταγόμενος από το γένος των Βρίγγα, που στο παρελθόν είχε δώσει τουλάχιστον έναν πανίσχυρο ευνούχο στο παλάτι, ο Μιχαήλ Στ΄ είχε διατελέσει λογοθέτης του στρατιωτικού, από το οποίο έλαβε την προσωνυμία του.
Ο Μιχαήλ Στ΄ εξέφραζε το κομμάτι εκείνο της αριστοκρατίας που κυριαρχούσε στα μέσα του 11ου αι. και καθόριζε την παραμονή ή όχι των αυτοκρατόρων στο θρόνο, δηλαδή το κομμάτι της αυλικής, «πολιτικής» αριστοκρατίας που επεδίωκε την εύνοια των αστικών στρωμάτων της Κωνσταντινούπολης μέσω της απονομής συγκλητικών τίτλων στους πλουσιότερους εκπροσώπους τους. Αντιθέτως, οι κύκλοι αυτοί δυσπιστούσαν έναντι των εκπροσώπων του στρατού. Ο Μιχαήλ Στ΄ μάλιστα θεωρείται ότι υπήρξε εμπνευστής, μαζί με τον Λέοντα Παρασπόνδυλο, έμπιστο της αυτοκράτειρας Θεοδώρας, μιας αναδιάταξης στα υψηλότερα κλιμάκια του στρατού μετά το θάνατο του Κωνσταντίνου Θ΄ Μονομάχου (1055), που έφερε σε καίριες θέσεις ευνούχους του παλατιού ως αρχηγούς του στρατού και αντιστρόφως απομάκρυνε από την εξουσία τους στρατηγούς που είχαν υπηρετήσει πιστά τον Κωνσταντίνο Θ΄ Μονομάχο. Παράλληλα ο Μιχαήλ Στ΄ επιδόθηκε σε ευρείες απονομές τίτλων, για να εξασφαλίσει την εύνοια της αυλής και του λαού της Κωνσταντινούπολης.
Την εποχή της διανομής της ρόγας, όταν οι στρατιωτικοί κατέφθασαν στην Κωνσταντινούπολη (Πάσχα 1057), ο Μιχαήλ Στ΄ αρνήθηκε να παραχωρήσει υψηλότερους τίτλους. Κατά τον Ψελλό μάλιστα, που ισχυρίζεται πως ήταν παρών στο περιστατικό, ο αυτοκράτορας αποκάλεσε τους στρατιωτικούς, που είχαν επικεφαλής τον Ισαάκιο Κομνηνό, ανίκανους και άπληστους. Το επεισόδιο κατά τα φαινόμενα ήταν αφορμή για την εξέγερση μέρους του στρατού της Μικράς Ασίας υπό την ηγεσία του Ισαακίου Κομνηνού (Ιούνιος 1057), ο οποίος νίκησε τις αυτοκρατορικές δυνάμεις στη Νίκαια και προχώρησε στην ακτή της Νικομήδειας. Ο Μιχαήλ Στ΄ έστειλε συμβιβαστική πρεσβεία στον Ισαάκιο Κομνηνό, προτείνοντάς του τη νομιμοποίηση μέσω της υιοθεσίας και της απονομής του τίτλου του καίσαρα, και σε δεύτερο χρόνο την αναγόρευσή του σε συμβασιλέα. Όταν όμως μέρος της συγκλήτου υπό την ηγεσία του πατριάρχη, Μιχαήλ Κηρουλλάριου, απέσυρε την υποστήριξή της στον αυτοκράτορα, ο Μιχαήλ Στ΄ αναγκάστηκε να αποχωρήσει από τα ανάκτορα προς όφελος του Ισαακίου Κομνηνού (31 Αυγούστου 1057).

Βιβλιογραφία:

Kaldellis, How to usurp the throne, 47-48· Χριστοφιλοπούλου, Ιστορία τ. Β2, 226-229· Lemerle, Byzance, 290-291· Krallis, Attaleiates, 101-103· Cheynet, Pouvoir, 338, 339-344· ODB, 1366.
http://www.doaks.org/resources/seals/gods-regents-on-earth-a-thousand-ye...
https://en.wikipedia.org/wiki/Michael_VI_Bringas