Ταράσιος πατριάρχης

Ο Ταράσιος, γιος του Γεωργίου και της Εγκρατείας, ανήκε σε παλαιά συγκλητική οικογένεια της Κωνσταντινούπολης. Από την πλευρά της μητέρας φαίνεται πως είλκε την καταγωγή πιθανώς από την νοτιοανατολική Μικρά Ασία (Ισαυρία). Στην ίδια οικογένεια εξάλλου ανήκε αργότερα και ο πατριάρχης Φώτιος. Ο Ταράσιος σταδιοδρόμησε στην πολιτική διοίκηση και έφτασε να γίνει ύπατος και πρωτασηκρήτις (επί Κωνσταντίνου Ε΄ ή Λέοντος Δ΄), το 784 όμως επιλέχθηκε για τον πατριαρχικό θρόνο και ενθρονίστηκε πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως στις 25 Δεκεμβρίου. Η περίοδος πατριαρχίας του διήρκεσε μέχρι το 806.
Ο πατριάρχης Ταράσιος συνεργάστηκε αρμονικά με την κοσμική εξουσία της εποχής, και ως πατριάρχης έζησε τις ανατροπές μεταξύ 8ου και 9ου αι. υπό την Ειρήνη, τον Κωνσταντίνο Στ΄ και τον Νικηφόρο Α΄. Είναι περισσότερο γνωστός επειδή συγκάλεσε την Ζ΄ Οικουμενική σύνοδο, η οποία καταδίκασε την Εικονομαχία (787), σε αντίθεση όμως με τις πιο ριζοσπαστικές τάσεις εντός της Εκκλησίας, ο ίδιος ήταν επιεικής τόσο προς τους εικονομάχους όσο και προς τους ιερείς και επισκόπους που είχαν κατηγορηθεί για σιμωνία.
Ο Ταράσιος δεν επέτρεψε τον γάμο του Κωνσταντίνου Στ΄ με την Θεοδότη, μετά το διαζύγιο του αυτοκράτορα από την Μαρία της Άμνιας, δεν κατάφερε όμως και να τον εμποδίσει με την διφορούμενη στάση του. Σύμφωνα με το Βίο του μάλιστα ο Κωνσταντίνος Στ΄ επιδίωξε να εξουδετερώσει τον πατριάρχη, καταφεύγοντας μέχρι και σε απόπειρα δολοφονίας με δηλητήριο. Γενικά μετριοπαθής, η επιεικής στάση του Ταρασίου προκάλεσε αντιπαλότητες, και με τους εκκλησιαστικούς και μοναστικούς κύκλους, τόσο για το θέμα των εικονομάχων, όσο και για το ζήτημα του δεύτερου γάμου του Κωνσταντίνου Στ΄, και συγκρούστηκε μετωπικά με τους μοναχούς της Στουδιτικής κοινότητας, μάλιστα ο Θεόδωρος Στουδίτης εξορίστηκε και ο θείος του Πλάτων της μονής Σακκουδίωνος φυλακίστηκε.
Ο πατριάρχης Ταράσιος ανήγειρε τη μονή των Αγίων Πάντων στην ευρωπαϊκή ακτή του Βοσπόρου, γνωστή περισσότερο στο Βυζάντιο ως μονή του αγίου Ταρασίου, όπου και τάφηκε μετά τον θάνατό του, που επήλθε στις 18 Φεβρουαρίου 806. Ο Βίος του δίνει έμφαση στις τιμές που αποδόθηκαν κατά την ταφή του, που φανερώνουν ότι ήταν ένας δημοφιλής και αγαπητός πατριάρχης τόσο για τους αυτοκράτορες, όσο και για τον λαό της Κωνσταντινούπολης.

Βιβλιογραφία:

Βίος Ταρασίου, 6-38· PmbZ, αρ. 7235· Pratsch, Studites, 94-99· Herlong, Kinship, 90· ODB 3, 2011· Χριστοφιλοπούλου, Ιστορία τ. Β1, 136-143· Κουντούρα-Γαλάκη, Βυζαντινός κλήρος, 161, 189-190, 194, 202, 208-209, 211-212, 222-228.