ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΡΕΥΝΩΝ
ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ
ΤΟΜΕΑΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ
Έφη Ράγια

Βυζαντινῶν μέτρον τύχης


Ο Ρωμανός Σαρωνίτης αποσύρεται από την ενεργό δράση

Χρονολογία: 10ος αι., 961

Τὰ δὲ περὶ τὸν Πετεινὸν καὶ τοὺς ἄλλους ἰδὼν ὁ μάγιστρος Ῥωμανὸς ὁ Σαρωνίτης, ἐπὶ θυγατρὶ γαμβρὸς ὢν Ῥωμανοῦ τοῦ γέροντος, καὶ μὴ τὰ ὅμοια καὶ αὐτὸς πάθοι φοβηθείς, φθονούμενος διὰ τὴν ἑαυτοῦ περιφάνειαν καὶ ὑποπτευόμενος, τὴν ἑαυτοῦ οὐσίαν τοῖς τέκνοις, ὡς ἐβούλετο, διαμερίσας καὶ τὴν ὑπόλοιπον πένησι διανείμας, τὸ τῶν μοναχῶν περιβάλλεται ἔνδυμα. καὶ ἐν τῇ τῶν Ἐλεγμῶν μονῇ γενόμενος, καὶ χρόνον συχνὸν ἐν αὐτῇ παραμείνας, ὑπὸ τῶν μετὰ ταῦτα βασιλέων ἐτιμήθη διαφερόντως.

Πηγή:
Ιωάννη Σκυλίτζη Σύνοψις ιστοριών, 251.79-86.
Βιβλιογραφία:
Μαρκόπουλος, Ιωσήφ Βρίγγας, 98-100· Βλυσίδου, Αριστοκρατικές οικογένειες, 128-130· Μικρά Ασία, 187 (Λουγγής)· Μπουρδάρα, Καθοσίωσις, 80.
Σχολιασμός:
Η «περιφάνεια» του Ρωμανού Σαρωνίτη εδράζεται πάνω στην προσωπική του σχέση και την κοντινή εξ αγχιστείας συγγένεια με τον αυτοκράτορα Ρωμανό Α΄ Λακαπηνό, η οποία και είχε επιφέρει δικαιολογημένα τον τίτλο του μαγίστρου στη βασιλεία του Κωνσταντίνου Ζ΄ του Πορφυρογέννητου. Ο πλούτος σε αυτό το πλαίσιο έχει μόνο δευτερεύουσα σημασία. Το 961/2 μετά την ανακατάληψη της Κρήτης από τον Νικηφόρο Φωκά έλαβε χώρα κατά τα φαινόμενα απομάκρυνση των προσκείμενων σε αυτόν προσώπων με αφορμή την συνωμοσία του Βασιλείου Πετεινού. Ανάμειξη του Ρωμανού Σαρωνίτη στη συνωμοσία του Πετεινού κατά του αυτοκράτορα Ρωμανού Β΄ δεν μαρτυρείται. Θεωρείται ότι υπεύθυνος για την εξέλιξη αυτή ήταν ο πανίσχυρος ευνούχος Ιωσήφ Βρίγγας και ότι η έχθρα του με τον προκάτοχό του Βασίλειο Λακαπηνό, που επίσης προσέκειτο στον Νικηφόρο Φωκά, ήταν μία από τις αιτίες της παραίτησης του Σαρωνίτη. Μοιράζοντας την περιουσία του μεταξύ των παιδιών του και κάνοντας διανομές προς τους πένητες, ο Σαρωνίτης ακολούθησε την συνηθισμένη πρακτική πολλών αριστοκρατών πριν την είσοδό τους στον μοναχικό βίο. Η μοναχική κουρά αποτελεί την κατεξοχήν μεταβολή του σχήματος, που δηλώνεται στο κείμενο με την αλλαγή του ενδύματος.