ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΡΕΥΝΩΝ
ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ
ΤΟΜΕΑΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ
Έφη Ράγια

Βυζαντινῶν μέτρον τύχης


Ο υπασπιστής του μαγίστρου

Χρονολογία: 10ος αι.

Κατὰ τούτους τοὺς χρόνους ἀνήρ τις ἀνεφάνη Φιλώραιος καλούμενος, ὑπασπιστὴς ὢν Ῥωμανοῦ μαγίστρου τοῦ Μωσηλέ, τοῦ ἐγγόνου Ῥωμανοῦ τοῦ γέροντος. οὗτος ἄνωθεν ἵππου ὠκυτάτου ἐπὶ τῆς ἐφεστρίδος ἱστάμενος ὄρθιος, καὶ ξίφος ταῖς χερσὶ βαστάζων, τοῦ ἵππου τρέχοντος, ὅσον ἐδύνατο, κυκλῶν ἐπῄει τὸν εὔριπον τῆς ἱπποδρομίας, στρέφων ἄνω καὶ κάτω τὸ ξίφος καὶ μηδ’ ὅλως ὑπολισθαίνων τῆς στάσεως.

Πηγή:
Σκυλίτζη Σύνοψις ιστοριών, 251.87-92.
Βιβλιογραφία:
Βλυσίδου, Αριστοκρατικές οικογένειες, 130.
Σχολιασμός:
Ο Ρωμανός Μωσηλέ φέρεται ως εγγονός του αυτοκράτορα Ρωμανού Α΄ και είχε τον υψηλό τίτλο του μαγίστρου ως κοντινός συγγενής του αυτοκράτορα Ρωμανού Β΄. Το χωρίο δίνει μία σπάνια πληροφορία για τους ανθρώπους των αρχόντων που δεν ανήκαν στην οικογένεια αλλά στον ευρύτερο κύκλο τους. Ο χαρακτηρισμός του Φιλώραιου ως «ὑπασπιστοῦ» και όχι ως υπηρέτη ή ως διακόνου φαίνεται να του αποδίδει συγκεκριμένη ιδιότητα που σχετίζεται με την παροχή στρατιωτικής υπηρεσίας προς τον Ρωμανό Μωσηλέ, εφόσον μάλιστα χειριζόταν επιδέξια το ξίφος. Οι επιδείξεις του Φιλώραιου στον ιππόδρομο της Κωνσταντινούπολης, σύμφωνα με το κείμενο, κέρδισαν την προσοχή των κατοίκων της πόλης. Το κείμενο δείχνει ότι παράλληλη απασχόληση των ανθρώπων των αρχόντων δεν απαγορευόταν, συγκεκριμένα στην περίπτωση αυτή η αθλητική δραστηριότητα στον ιππόδρομο, η οποία εντάσσεται αποκλειστικά στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων που μπορούσαν να αναπτυχθούν στην Κωνσταντινούπολη και αναμφίβολα μεταβίβαζαν μέρος τουλάχιστον της δημοτικότητας των ανθρώπων που συμμετείχαν στις ιππικές επιδείξεις στους άρχοντες, στων οποίων την υπηρεσία ανήκαν.