Η τύχη του Κωνσταντίνου Μεσοποταμίτη

Το χωρίο αναφέρεται στον Κωνσταντίνο Μεσοποταμίτη, ο οποίος χειροτονήθηκε μητροπολίτης Θεσσαλονίκης έχοντας ξεκινήσει τη σταδιοδρομία του από τα πολιτικά αξιώματα. Μάλιστα με ειδική απόφαση (τόμο) της συνόδου ο Μεσοποταμίτης διατήρησε και τα πολιτικά αξιώματα του επί του κανικλείου και του σακελλαρίου που κατείχε από τη βασιλεία του Ισαακίου Β΄ Αγγέλου. Ο Νικήτας Χωνιάτης παρουσιάζει την πτώση του Μεσοποταμίτη ως έργο της θείας πρόνοιας, αλλά και την πολυπραγμοσύνη και τη φιλοδοξία του (λίχνευσις) ως πραγματική αιτία της. Η κορύφωση της συσσώρευσης των «τιμῶν ἀνομοίων» επί Αλεξίου Γ΄ Αγγέλου αποτέλεσε μόνο την αρχή της πτώσης. Σημειώνοντας ότι για την τελική κατάληξη του Μεσοποταμίτη «οὐδ’ αὐτὸς ἑαυτῷ παραίτιος» ο Χωνιάτης υπονοεί ότι διατυπώθηκαν κατηγορίες εναντίον του. Έτσι ο Μεσοποταμίτης, έχοντας χειρονηθεί στον αρχιερατικό θρόνο της Θεσσαλονίκης (δόξης κληρούμενος), έχασε την εύνοια του Αλεξίου Γ΄ Αγγέλου, ο οποίος του αφαίρεσε τα πολιτικά αξιώματα, και σύντομα καθαιρέθηκε από το μητροπολιτικό αξίωμα και εξορίστηκε, με αποτέλεσμα ο Χωνιάτης να σημειώσει ότι εκδιώχθηκε και από τα πιο χαμηλά (τῶν χθαμαλωτέρων). Η ακραία τύχη του Μεσοποταμίτη δηλώνεται με τους όρους «ὕψος ὑπερφυὲς» και «ἄμετρος ταπεινότης».